Een avond vol stimulansen op Internationale Dag der Moedertalen

Het is vrijdagavond 21 februari, de Internationale Dag van de Moedertaal. Op de begane grond van Bureau VIDS zingt Kodori, een culturele muziek- en dansgroep uit Casipora, een openingslied, daarna mag iedereen plaatsnemen in de bovenzaal. Elke stoel raakt bezet. Dit geeft weer de grote belangstelling voor de verhalenavond van VIDS. Kapitein Jona Gunther (Erowarte) verricht als ondervoorzitter van VIDS het openingswoord. Hij uit zijn bezorgdheid over het verdwijnen van inheemse moedertalen. “Ik spreek de taal, maar de jongeren niet. Ze proberen het wel in de muziek, maar als je goed luistert dan is de zin niet goed.” Kapitein Jona is blij met de grote opkomst van jongeren. Hij doet een call for action en noemt workshops een stimulans vanuit de ouderen.

Gastspreker Ellen-Rose Kambel, directeur Rutu Foundation voor Intercultureel Meertalig Onderwijs, noemt behalve orale vertellingen ook geschreven taal als stimulans. Negen jaar geleden heeft ze met ondersteuning van VIDS de stichting opgericht. Kambel toont voorbeelden van straffen op school voor het spreken van de eigen moedertaal. “Wat doet het met zo’n kind!? Dit gebeurt overal in de wereld.” Volgens de expert gaat bij taalverlies niet alleen een taal verloren maar ook kennis. Ze geeft het voorbeeld van het woord ‘bij’. “Wij kennen het als een insect, maar in de inheemse namen van planten en dieren zit ook een beschrijving.” Vandaar dat inheemsen niet maar één woord hebben voor een bij. Het is bewezen dat kinderen in tweetalig onderwijs het beter doen en toch houden overheden zich vast aan een eentalig schoolbeleid. Vandaar dat Kambel is gestart met een netwerk van Taalvriendelijke Scholen. Zie: https://languagefriendlyschool.org/ 

Goudmijnen in beschermde gebieden van de 3 Guyana’s hebben collectieve strategie nodig – Inheemse volken geloven in uitvoering van eigen strategie –

Door Josee Artist

Legale en illegale goudmijnbouw in beschermde gebieden van de drie Guyana’s, te weten Guyana, Suriname en Frans Guyana, vernietigen het milieu en veroorzaken problemen voor de mensen die daar leven. Na drie dagen van presentaties, dialoog en discussies mag de conclusie zijn dat vooralsnog deze vernietiging onverminderd doorgaat en overheden en instituten nog niet voldoende antwoord hebben kunnen geven op de misstanden. Granman Miep Pelenapin (Kawemhakan), kapitein Rudi Clement (Witagron) en Josee Artist (VIDS) hebben van 12 tot 14 februari deelgenomen aan de 3de regionale workshop van het project “Strengthening the Network of Protected Areas in the Guiana Shield”. De 15 personen tellende delegatie van Suriname werd samengesteld door het Ministerie van Regionale Ontwikkeling (RO) en van Ruimtelijke Ordening, Grondbeleid en Bosbeheer (ROGB).

Issues zoals te weinig financiering voor het uitvoeren van acties, het uitblijven van politieke besluiten, en beperkte alternatieve inkomstenbronnen lijken nog onvoldoende te worden aangepakt. Wel zijn er enkele interessante projectinitiatieven in uitvoering in Guyana, in samenwerking met inheemse volken aldaar. De inheemse volken hebben in Guyana de wettelijke erkenning van hun collectieve gronden en zijn daardoor in staat overeenkomsten te sluiten op basis van afspraken die zij belangrijk vinden. Zij kunnen samen met instituten die het milieu in bepaalde gebieden beschermen – waarbij er een overlapping is met hun traditioneel woon- en leefgebied –  uitvoering geven aan het beheer.